مقالات

شهرنشینی و ارتقا سلامت زنان

دکتر فریده مصطفی‌زاده، معصومه رستمی‌نژاد، حبیبه صالحی  ۱۳۹۱/۰۵/۰۱
  فایلهای مرتبط
زمینه و هدف: در حال حاضر اکثریت جمیعت دنیا در شهرها زندگی می‌کنند. مطالعات نشان داده‌اند که بین شهر نشینی و عوارض جسمی، روحی، اجتماعی و ... رابطه مستقیمی وجود دارد. زنان به‌عنوان نیمی از جمیعت شهرها و به‌علت تغییرات بیولوژیک و فیزیولوژیک مخصوص به خود در مقابل این عوارض و مشکلات شهرنشینی از آسیب پذیری بیشتری برخور دارند، لذا لازم است برنامه‌ها و آموزش‌هایی تدوین شود تا زنان در مناطق شهری از سلامت لازم جسمی، روحی و ... برخوردار شوند تا با تحقق سلامت زنان، سلامت خانواده و جامعه هم تحقق یابد. هدف از این پژوهش بررسی عوارض شهرنشینی و راه‌های ارتقاء سلامت زنان شهرنشین می‌باشد. روش بررسی: این مقاله، مقاله‌ای مروری است که 40 مقاله علمی از سایت‌های معتبری نظیر Scopus، Elsevier، با کلمات کلیدی urbanization و women health، urban، استخراج و مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: نتایج مطالعات مورد بررسی نشان داد که شهرنشینی با وجود فواید، مضرات زیادی دارد که برای کنترل این عوارض بر روی جسم، روح افراد به ویژه زنان باید به دنبال راه‌کارهای علمی بوده و توانمندسازی زنان ساکن در شهرها را افزایش داد. بحث و نتیجه‌گیری: آموزش و برنامه‌ریزی و افزایش آگاهی زنان در زمینه عوارض شهرنشینی و کنترل این عوارض در زنان واقع در سنین مختلف ساکن شهرها ضروری به نظر می‌رسد.

زمینه و هدف
 
جهان تحت بزرگترین موج از رشد شهرنشینی در تاریخ بشر قرار دارد به طوری که در سال 2008 میلادی بیش از نیمی از جمعیت جهان (3 میلیارد و دویست میلیون نفر) در شهرها و شهرستان‌ها زندگی خواهند کرد و تا سال 2030 میلادی این تعداد به حدود 5 میلیارد نفر و بیشتر خواهد رسید که این تمرکز جمعیت در شهرها در آفریقا و آسیا نمایان تر خواهد بود.2و1 از جمله علل تمایل افراد برای زندگی شهر نشینی می‌توان به کیفیت زندگی بالاتر، تنوع، محیطی مطلوب‌تر برای زندگی، شغل بهتر و درآمد بالاتر، آموزش و پرورش بهتر، مراقبت‌های بهداشتی و درمانی بیشتر و ... اشاره نمود.3 امروزه با تغییر تعریف کار، رفاه و امنیت شهرها به مکان مناسبی برای برآورده شدن نیازهای انسانی بدل گشته است. سیل جمعیتی که در دهه 60 تا 70 از سوی روستاها به سمت شهرها سرازیر شده گویای این مطلب است که انسان امروزی شهر را محل مناسبی برای زندگی خویش می‌پندارد. در این راستا زندگی شهری با توجه به نقاط ضعف و قوت خویش از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است که یکی از این نقاط مهم بررسی سطح سلامت افراد شهرنشین به‌ویژه زنان آن می‌باشد.4و3 مطالعات نشان داده که به‌تدریج اکثر جمعیت جهان شهرنشین می‌شوند، به طوری که مطالعه‌ای در اندونزی نشان داده که 60% از جمعیت اندونزیایی تا سال 2025 شهرنشین خواهند شد.5 شعار روز جهانی بهداشت در سال 2010 میلادی معطوف به توسعه شهری و سلامت شهری و پیام کلیدی آن در الویت قرار دادن سلامت در سیاست‌گذاری شهری است. سازمان بهداشت جهانی از تمامی کشورهای دنیا دعوت کرده که در یک حرکت جهانی با عنوان هزار شهر، هزار زندگی مشارکت داشته باشند تا با این مشارکت از عوارض مختلف شهرنشینی در بین افراد ساکن شهرهای جهان کاسته شود.6 شهرنشینی و شهرسازی اثرات و عوارض مختلفی بر کل اقشار جامعه از جمله اقشار آسیب‌پذیر نظیر افراد مسن، کودکان، نوجوانان و زنان می‌گذارد.7-1 برخورداری از سلامت حق همه انسان‌ها است به‌ویژه برای زنان که در تامین بهداشت و سلامت جامعه نقش موثرتر و مهمتری از مردان عهده‌دار هستند. با آن که آمار حاکی از طول عمر بیشتر زنان نسبت به مردان است ولی کیفیت زندگی آنان به گونه‌ای جدی با مشکل همراه است که زنان نسبت به مردان بیشتر دچار عوارض و بیماری‌ها می‌شوند. امروزه مسایل بهداشتی زنان به‌ویژه زنان شهرنشین آسیب‌های خود را بیشتر در حیطه‌های روانی و جسمی نشان می‌دهد که با آموزش‌های لازم بهداشتی و افزایش کیفیت زندگی زنان می‌توان سطح سلامت جسمی و روانی و اجتماعی زنان شهر نشین را افزایش داد8 در سال 1994 کنفرانس بین‌المللی جمعیت و توسعه پیشنهاد کردند که وضعیت زنان در همه حوزه‌های زندگی به‌ویژه در خصوص باروری و تولید‌مثل و توانمند‌سازی زنان در مورد مسایل شخصی و دسترسی اطلاعات به روز باید بهبود یابد. برای رسیدن به این اهداف و بر طرف شدن نیازهای زنان و ارتقاء سطح سلامت زنان در شهرها و جوامع می‌توان از برنامه‌های آموزشی در زمینه بهداشت و سلامت زنان استفاده نمود تا عوارض جسمی و روحی و ... در زنان کاسته شود. چرا که جامعه سالم با زنان سالم تحقق می‌یابد.10و9 هدف از این مقاله مروری، بررسی عوارض شهر نشینی و راههای ارتقاء سلامت زنان شهرنشین براساس نتایج مطالعات انجام شده در سطح دنیا می‌باشد.
روش بررسی: مطالعه مروری فوق با هدف عوارض شهرنشینی در سال 1389 انجام شده است. برای رسیدن به این هدف مقالات معتبر علمی در سایت‌هایی نظیر Elsevier، Scopus، Spring، ebesco، MDconsult و ... از سال 2005-2010 میلادی با کلمات کلیدی urbanization، women health،urban  مورد بررسی قرار گرفتند و تعداد 40 مقاله مروری و تحقیقی که در ارتباط زیادی با موضوع مطالعه بودند مورد تجزیه و تحلیل و بررسی قرار گرفتند.
یافته‌ها: نتایج بررسی مقالات علمی نشان داده که شهرنشینی برای ساکنان آن عوارض مختلف جسمی، روحی، اجتماعی و ... در بر دارد که در جدول 1 به عوارض آن اشاره شده است. نتایج مطالعات و بررسی مقالات نشان دادند که برای کاهش این عوارض می‌توان برنامه‌ریزی و آموزش‌های مناسب در نظر گرفته شود که این آموزش‌ها به شرح زیر می‌باشند:
آموزش‌های لازم برای ارتقاء سلامت زنان شهرنشین:
-     روزانه ورزش کنید و از اضافه وزن بپرهیزید و تغذیه مناسب داشته باشید.21و20
-     از مصرف سیگار، الکل، مواد مخدر و ... بپرهیزید.23و22
-     خوب بخوابید و در صورت اختلالات خواب به پزشک مراجعه کنید.25و24و12
-     در خود مهارت حل مسئله (مهارت‌های زندگی) را تقویت کنید و مسایل بهداشتی خود را مدیریت و اداره نمایید (مراجعه به موقع به پزشک و ماما و ...) (بهداشت دهان و دندان و چشم و پوست و ...).27-25
-     در مورد سرطان‌های شایع زنان عوامل ابتلا و روش‌های پیشگیری از آنها (ماموگرافی و پاپ‌اسمیر و ...) آموزش ببینید.29و28و20
-     در مورد بیماری‌های زنان اطلاعات لازم را از منابع معتبر به‌دست آورید.31و30
-     به شرایط و مسایل بهداشتی خود اهمیت دهید و در صورت داشتن موارد زیر آنها را پیگیری نمایید :



عوارض شهر نشینی    منابع
آلودگی هوا و مسمومیت ناشی از آن     4-9-1-10-8-7
کم‌تحرکی و بی‌تحرکی و بیماری‌های ناشی از آن:
دیابت، فشارخون، سرطان‌ها، بیماری‌های قلبی و عروقی، چربی بالا، بیماری‌های تنفسی    7-8-5-9-11-12-13-14-15-
تغیرات خلق و خو و مشکلات رفتاری و روحی شامل:
-    افسردگی، اضطراب، استرس، عدم مهارت ارتباط برقرار کردن با دیگران، خستگی و بی‌حوصلگی، سیگار کشیدن، اعتیاد، عدم حمایتی اجتماعی و ..    10-2-11-12-4-16-17-18-19-20
(تراکم) کمبود مسکن و فضای سبز شامل:
تخریب محیط زیست، آب آشامیدنی نا کافی و آلود فاضلاب صنعتی و شهری، بیماری‌های منتقله از راه آب آلوده    3-11-12-15-19-21-22-
آلودگی صوتی و صدمات به اعضای بدن    11
تصادفات و مشکلات حمل و نقل
مرگ و میرها، معلولیت‌ها    13-12-11-23-20-11-9-2
مشکلات مربوط به بهداشت باروری زنان
سرطان‌های شایع زنان (پستان و ...)- سقط جنین، کاهش وزن نوزاد موقع تولد، مرگ و میر نوزادان، مرده‌زایی، افزایش سزارین، بیماری‌های مقاربتی (ایدز و ...)، پوکی‌استخوان     14-15-16-17-18-20-25-24-26-27-28-
- اختلالات قاعدگی و خون‌ریزی‌های غیر‌طبیعی
- دردهای لگنی
- مشکلات پستان
- ناباروری
- عفونت‌های واژینال (ترشحات غیرطبیعی و ...)
- بی‌اختیاری‌های ادراری
- بارداری و بعد از بارداری
- یائسگی و ...36-32
خود و خانواده‌تان را دوست داشته باشید و به سلامت خود و خانواده‌تان اهمیت بدهید.20و18و17
-     استرس و اضطراب و ... خود را کنترل کنید و کنترل نگرانی و اضطراب و ... را بیاموزید.7
-     به بهداشت روان خود اهمیت دهید.18و17و6
-     در مورد بهداشت باروری و حیطه‌های آن اطلاعات کافی را کسب کنید.38و37
-     در مورد روش‌های تنظیم خانواده از مراکز بهداشتی درمانی (پزشک یا ماما) اطلاعات کافی را دریافت کنید.
در مورد بیماری‌های شایع نظیر بیماری‌های:
- قلبی عروقی (کنترل مرتب فشارخون)
- دیابت (کنترل مرتب قند خون و چربی)
- گوارشی
- تنفسی
- ادراری
- پوکی استخوان
- تیروئید
- پستان- سرویکس رحم– کم‌خونی– تخمدان– رحمی و ... اطلاعات لازم را کسب کنید.40-37و12و2
سعی کنید سطح سواد و تحصیلات خود را افزایش دهید.18و17
بحث و نتیجه‌گیری: سلامت جامعه زنان به عنوان نیمی از جمعیت یک شهر و مشارکت آنان در تامین و حفظ و ارتقاء سلامت خانواده و جامعه، دارای اهمیت ویژه‌ای است. سلامت زنان تحت تاثیر حقوق اساسی آنان در خانواده و اجتماع می‌باشد و سلامت حقی اساسی و تامین نیازهای سلامت افراد یک شهر تکلیف اصلی شمرده می‌شود.39و32 سلامت زنان شامل رفاه عاطفی، اجتماعی، فرهنگی، روحانی و جسمی آنان بوده و تنها فقدان بیماری و معلولیت نیست.40و24 نتایج مورد بررسی در  این مقالات نشان داد که سلامت جامعه زنان شهری به دلایل مختلف و به علت ویژگی‌های بیولوژیک آنان تحت تاثیر عوامل مختلف قرار می‌گیرد و زنان در دسترسی به آموزش، مراقبت‌های بهداشتی، اطلاعات و خدمات بهداشتی و درمانی مورد نیاز باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند.40و38و37و25 سلامت زنان شامل شرایط و بیماری‌ها یا اختلالاتی هستند که مختص زنان بوده و یا در زنان بیشتر بروز نموده و به راحتی بهبود نمی‌یابند. بنابراین بهبود سلامت زنان مستلزم سرمایه‌گذاری در زمینه آموزش بهداشت باروری و برنامه‌ریزی و افزایش آگاهی زنان و توانمندسازی آنها در رابطه با مسایل و مشکلات بهداشتی، اجتماعی، اقتصادی و ... می‌باشد.40 سلامت زنان به‌ویژه زنان ساکن شهرها مطمئن‌ترین راه برای رسیدن به زندگی بهتر برای همگان است و ظرفیت‌سازی و توانمندسازی آنان جهت مشارکت در برنامه‌های بهداشتی پیش‌نیاز اصلی برای ارتقاء بهداشت و نیل به اهداف سلامت جامعه می‌باشد آگاهی روز افزون زنان در مبحث سلامت خود موجب ارتقاء سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها در اقشار مختلف زنان شده است.37و35 با توجه به مسئولیت سنگین زنان در جامعه و با توجه به محوری بودن نقش آنها در تعلیم بنیان خانواده و نقش پر رنگ آنها در اجتماع ضروری است جهت تامین بهداشت و سلامت این گروه کوشش نمود تا بتوانند از این طریق در کل جامعه سلامتی را به ارمغان بیاورند.20-17و11
 

 
 
Abstract:

Urbanization and promote women's health
Mostafazadeh F. Msc.,* Rostamneghad M. Msc.,* Salehi H. **
Introduction & Objective: Currently urban population outnumbers the rural worldwide. Studies have shown a direct relationship between urbanization and somatic, psychotic and social side effects, with the women being more vulnerable due to their natural, physiologic and biologic fluctuations. Obviously, rises the necessity of establishing some educational protocols to rise women’s level of knowledge and culture. This article reviews urbanization consequences and ways of improving urban women’s health.
Methods: Reviewing 40 articles in some reliable scientific sites with key words.
Results: The studies showed that despite the benefits of urbanization, it also has many consequences which may effect many psychosomatic aspects, so it is necessary to find some solutions through educating women and rising their cultural level and knowledge.
Conclusion: it would be useful to educate women about consequences of urbanization on their health and ways to improve it. 
Key Words: Women, women health, urbanization.
*Lecture in midwifery, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran. 
**MSc of midwifery, Ardabil University of Medical Sciences, Ardabil, Iran.
 
 

 
References:

 
1.    TrudyHarpham. Urbanhealthindevelopingcountries:Whatdoweknowand wheredowego? Health &Place .2009; 15:107–116.
2.    Sandro Galea, Nicholas Freudenberg, David Vlahov. Cities and population health. Social Science & Medicine. 2005; 60: 1017–1033.
3.    Edgar Iglesias, Eva Robertson, Sven-Erik Johansson, Peter Engfeldt, Jan Sundquist Women, international migration and self-reported health. A population-based study of women of reproductive age. Social Science & Medicine .2003; 56:111–124.
4.    Chatlert Pongchaiyakul, Tuan V Nguyen, Vongsvat Kosulwat, NipRojroongwasinkul, Somsri Charoenkiatkul, Rajata Rajatanavin. Effect of urbanization on bone mineral density: A Thai epidemiological study. BMC Musculoskeletal Disorders. 2005, 6: 5doi:10.1186/1471-2474-6-5.
5.    Kristina Sundquist, Gölin Frank, Jan Sundquist. Urbanisation and incidence of psychosis and depression Follow-up study of 4.4 million women and men in Sweden. The British Journal of Psychiatry. 2004; 184: 293-298.
6.    Kalpana Srivastava. Urbanization and mental health. Ind Psychiatry J. 2009; 18:75-6.
7.    M. Tayfun Turan, Aslı Besiril (2008). Impacts of urbanization process on men. Anatolian Journal of Psychiatry 2008; 9:238-243.
8.    David A Leon. Cities, urbanization and health.International Journal of Epidemiology .2008; 37(1):4-8.
9.    Subramanian SV, Nandy S, Irving M, Gordon D, Lambert H, Davey SG. The mortality divide in India: the differential contributions of gender, caste, and standard of living across the life course. Am J Public Health. 2006; 96:818–25.
10.    Lynette L-Y. Lim, Tord Kjellstrom, Adrian Sleigh, Suwanee Khamman, Sam-Ang Seubsman, Jane Dixon, Cathy Banwel.Associations between urbanisation and components of the health-risk transition in Thailand. A descriptive study of 87,000 Thai adults. Global healthAction. 2009; 30(2);1974-80.
11.    Andreas Bergh.Therese Nilsson. Good for Living? On the Relationship between Globalization and Life Expectancy. World Development (2010)doi:10.1016/j.worlddev.2010.02.020.
12.    Owen, A. L., Wu, S. Is trade good for your health?. Review of International Economics. 2007; 15(4), 660–682.
13.    Brunekreef B, Beelen R, Hoek G, Schouten L, Bausch-Goldbohm S, Fischer P, Armstrong B, Hughes E, Jerrett M, van den Brandt P. Effects of long-term exposure to traffic-related air pollution on respiratory and cardiovascular mortality in the Netherlands: the NLCS-AIR study. Res Rep Health Eff Inst. 2009; 139:57-60
14.    Neel M. Butala, Michael J. VanRooyen, Ronak Bhailal Patel. Improved healthoutcomes in urban slums through infrastructure upgrading.Social Science & Medicine. September 2010; 71(5): 935-940.
15.    Paul SchultzPopulation and Health Policies. Handbook of Development Economics.2010; Volume 5 Chapter Chapter 72: 4785-4881.
16.    Wen-Chiung Chang, Tsuo-Hung Lan, Wen-Chao Ho, Tzuo-Yun Lan. Factors affecting the use of health examinations by the elderly in Taiwan.Archives of Gerontology and Geriatrics. February 2010; 50, Supplement 1: S11-S16.
17.    E.R. van Teijlingen, E. Pitchforth. Rural maternity care: Can we learn from Wal-Mart?Health & Place. March 2010; 16(2): 359-364.
18.    Kindal A. Shores, Stephanie T. West. Rural and urban park visits and park-based physical activity Preventive Medicine. January 2010; 50, Supplement 1: S13-S17.
19.    Neel M. Butala, Michael J. VanRooyen, Ronak Bhailal Patel. Improved health outcomes in urban slums through infrastructure upgrading.Social Science & Medicine. September 2010; 71(5): 935-940.
20.    T. Paul Schultz. Population and Health Policies.Handbook of Development Economics. 2010; Volume 5, Chapter Chapter 72, 4785-4881.
21.    Allison Goebel, Belinda Dodson, Trevor Hill. Urban advantage or Urban penalty? A case study of female-headed households in a South African city.Health & Place. May 2010; 16, Issue 3: 573-580.
22.    Wen-Chiung Chang, Tsuo-Hung Lan, Wen-Chao Ho, Tzuo-Yun Lan. Factors affecting the use of health examinations by the elderly in Taiwan.Archives of Gerontology and Geriatric. February 2010; 50, Supplement 1: S11-S16.
23.    Kindal A. Shores, Stephanie T. West. Rural and urban park visits and park-based physical activity.Preventive Medicine. January 2010; 50, Supplement 1: S13-S17.
24.    E.R. van Teijlingen, E. Pitchforth. Rural maternity care: Can we learn from Wal-Mart?Health & Place. March 2010; 16, Issue 2:359-364.
25.    Ronak B. Patel. Thomas F. Burke. Urbanization- An Emerging Humanitarian Disaster.Augest20, 2009; 361 :741-43.
26.    Sandro Galea. David Vlahov. Urban Health: Evidence, Challenges, and Directions.Annual Review of Public Health. April 2005; 26:341-365.
27.    Mark R. Montgomery. Paul C. Hewett. Urban Poverty and Health in Developing Countries: Household and Neighborhood Effects. Demography. Aug., 2005Vol; 42(3): 397-425.
28.    David Lambert. John A. Gale. David Hartley.   Substance Abuse by Youth and Young Adults in Rural America.The Journal of Rural Health. Jul 2008; 24(3):221-228
29.    Gabriëlle E. Van Son. Daphne Van Hoeken. Aad I. M. Bartelds. Eric F. Van Furth. Hans W. Hoek. Urbanisation and the incidence of eating disorders The British Journal of Psychiatry. 2006; 189: 562-563.
30.    Rob Beelen.Gerard Hoek. Piet A. van den Brandt.R. Alexandra Goldbohm. Paul Fischer. Leo J. Schouten. Michael Jerrett.Edward Hughes.Ben Armstrong. Bert Brunekreef. Long-Term Effects of Traffic-Related Air Pollution on Mortality in a Dutch Cohort (NLCS-AIR Study). Environ Health Perspect. 2008 February; 116(2): 196–202.
31.    Unwin n. urban, urbanization and health Internationd Journal of Epideniology. 2008;10: 152.
32.    Brunekree B, Beelen R, Hoek G, schouten L, Brusch– Goldbohm S, Fischr P, Armstrong B, Hughes E and et al. Effect of long –term eaposure to traffic- related air polluthon on respiratory and cavdiovascular mortality in the Netherlands: the NLCS– AIR study. Res Rep health Eff Inst. Mar 2009; 139(5): 73- 89.
33.    Chin-Shyan Chen, Herng-Ching Lin, Tsai-Ching Liu, Shiyng-Yu Lin, Stefani Pfeiffer. Urbanization and the likelihood of a cesarean section. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology .141 2008; 141: 104–110.
34.    Vanessa Watson. The planned city sweeps the poor away. Urban planning and 21st century urbanization. Progress in Planning 72 (2009) 151–193.
35.    Francisco A.R. Garcia, Karen M. Freund, Michelle Berlin, Kathleen B. Digre, Donald J. Dudley, Rose S. Fife, Geralde Gabeau, Stacie E. Geller, Jeanette H. Magnus, Justina A. Trott, M.Dand Hilary F. White, . Progress and Priorities in the Health of Women and Girls: A Decade of Advances and Challenges. Journal of Women’s Health. 2010; 19(4):671-700.
36.    Jean-Christophe Fotso, Alex C Ezeh, Hildah Essendi. Maternal health in resource-poor urban settings: how does women's autonomy influence the utilization of obstetric care services?. Reproductive Health 2009; 6:9:123-128.
37.    Melinda Moore, Philip Gould, Barbara S. Keary.Global urbanization and impact on health. Int. J. Hyg. Environ. Health .2003;206:269-296.Academic Journal
38.    By Allender S, Foster C, Hutchinson L, Arambepola C. Quantification of urbanization in relation to chronic diseases in developing countries: a systematic review. Journal of Urban Health. 2008 Nov; 85 (6), 938.
39.    By Beltaïfa L, Traissac P, El Ati J, Lefèvre P, Romdhane HB, Delpeuch F. Prevalence of obesity and associated socioeconomic factors among Tunisian women from different living environments. Obesity Reviews: An Official Journal Of The International Association For The Study Of Obesity. 2009 Mar; 10 (2); pp. 145.
40.    By Zhao Q, Kulane A, Gao Y, Xu B. Knowledge and attitude on maternal health care among rural-to-urban migrant women in Shanghai, China. B. BMC Women's Health 2009; 9, 5.
 

 
 


برای نظر دادن ابتدا باید به سیستم وارد شوید. برای ورود به سیستم اینجا کلیک کنید.

تهران، خیابان کریم خان زند، خیابان سنایی، نبش
خیابان شهید نژادکی، پلاک2، طبقه 3، واحد5
021-88309564-6 : تلفن
naigo_ir@yahoo.com : ایمیل
021-88309567 : فکس